Küresel bitkisel yağ sektörü, palm yağı fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesiyle hareketleniyor. İran’daki savaşın tırmanma olasılığı ve bunun sonucunda artan enerji fiyatları, biyoyakıt talebini artırarak piyasada yukarı yönlü bir ivme sağlamış durumda. Bloomberg’in haberine göre, brent petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri seçenekleri değerlendireceğine dair bilgiler sonrasında savaş döneminin en yüksek seviyelerine ulaştı. Bu durum, bölgedeki Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli aksama riskini artırarak, küresel enerji ve gübre akışında belirsizliklere yol açıyor.
Piyasa analistlerine göre, enerji fiyatlarındaki artış, palm yağı gibi biyoyakıt üretiminde kullanılan ürünlere olan talebi artırıyor. Kuala Lumpur merkezli The Farm Trade Direktörü Sandeep Singh, savaşın biyoyakıt talebini olumlu yönde etkileyeceğini belirtirken, artan gübre maliyetlerinin çiftçilerin gübre kullanımını azaltabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun üretim sürecinde ek riskler oluşturabileceği ifade ediliyor.
Arz tarafında da önemli bir tehdit, iklim değişikliği. ABD’li meteorologlar, Eylül ayına kadar Pasifik Okyanusu’nda bir El Niño gelişimi olabileceğini öngörüyor. Bu, küresel sıcaklıkların artmasına ve tarımsal üretimde aksamalar yaşanmasına neden olabilir. Daha önceki örneklerde El Niño’nun hem kuraklık hem de aşırı yağışlarla ilişkili olduğu biliniyor.
Son zamanlarda güçlü üretim ve Malezya ihracatındaki önemli düşüşler nedeniyle palm yağı fiyatları baskı altında kalmış olsa da, mevcut jeopolitik ve iklimsel belirsizlikler fiyatların yeniden yükselmesine katkı sağlıyor. Ayrıca, soya yağı fiyatlarındaki artış da palm yağını destekleyen bir etken olarak öne çıkıyor. Soya yağının en yakın rakibi olan palm yağı, Chicago’da Kasım 2022’den bu yana en üst seviyelerde işlem görüyor ve üst üste dördüncü aylık artışına hazırlanıyor.
Genel olarak, palm yağı piyasası, enerji fiyatları ve arz tarafındaki belirsizliklerin etkisiyle yeniden bir yükseliş eğilimine girmiş durumda. Savaşın uzaması ve El Niño riskinin gerçekleşmesi halinde, piyasalarda dalgalanmanın artması ve fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalması bekleniyor.
